W 1951 roku na rynku greckim zadebiutowała powieść autorstwa Nikosa Kazantzakisa zatytułowana 'Ostatnie kuszenie Chrystusa'. Publikacja ta spowodowała wykluczenie pisarza z greckiego kościoła prawosławnego oraz umieszczenie książki na indeksie ksiąg zakazanych przez Kościół katolicki, co przyczyniło się do zwiększenia jej popularności.
Książka koncentruje się na życiu i śmierci Jezusa, składając się z symbolicznych 33 rozdziałów odpowiadających liczbie lat, jakie przeżył. Choć Kazantzakis pozostaje wierny biblijnej narracji, ukazuje Chrystusa jako postać pełną słabości, z wątpliwościami, czasami poddającą się złu, uciekającą przed swoim przeznaczeniem, pragnącą miłości i zwykłego życia. Po pobycie na pustyni Jezus dostrzega, że jego wola musi spełnić wolę Boga. Kontrowersyjny jest fragment dotyczący ukrzyżowania, gdy Jezus doświadcza ostatniego kuszenia wizją szczęśliwego życia z rodziną, jednak ostatecznie odkrywa, że jest to pokusa Szatana i przeznaczenie powinno się spełnić.
Autor dążył do ukazania Chrystusa jako postaci bliskiej współczesnemu człowiekowi, ludzkiej, stanowiącej wzór do naśladowania, która zawsze stoi po naszej stronie.
Książka znalazła się w polskich zbiorach dopiero w 1992 roku.